“Het herzien van pensioenverevening na een scheiding lijkt soms eenvoudig, maar kan grote gevolgen hebben…”
Casus pensioenverevening herzien
Mariëlle is in 2021 gescheiden van Aad. In het echtscheidingsconvenant zijn zij de verevening van de ouderdomspensioenen overeengekomen. De pensioenfondsen hebben de verevening correct verwerkt. Mariëlle had twee verschillende pensioenregelingen en Aad heeft pensioen bij één pensioenfonds opgebouwd. Het bijzonder partnerpensioen bij overlijden is over en weer gereserveerd voor Mariëlle en Aad.
Aad is bijna 4 jaar ouder dan Mariëlle
Mariëlle komt bij mij met het volgende verhaal
Na de echtscheiding hebben Mariëlle en Aad elkaar enige tijd niet gezien en gesproken. Dan komen ze elkaar tegen en er lijkt een soort van verzoening te ontstaan. Aad woont een aantal maanden bij Mariëlle
In de tussentijd heeft Aad op Mariëlle ingepraat en hij wil de verevening van de pensioenen ongedaan maken. Mariëlle wordt onder druk gezet om een handtekening te zetten onder een document dat door Aad is opgesteld. Het voelt niet goed voor Mariëlle, maar zij gaat toch mee naar de notaris om haar handtekening te laten verifiëren, dat is namelijk wat het pensioenfonds van Aad verlangt om de verevening te herzien.
De verificatie van de handtekeningen bij de notaris is een papieren exercitie aan de balie. Een notaris heeft zij niet gezien en zij heeft onwillig aan die procedure meegewerkt. Volgens haar is dat te zien op de camerabeelden die bij de balie van het notariskantoor zijn geïnstalleerd.
De ondertekende overeenkomst/akte met de stempels van de notaris is door Aad naar zijn pensioenfonds ingestuurd, maar niet naar de pensioenfondsen van Mariëlle.
De stand op dit moment:
- De pensioenverevening bij het pensioenfonds van Aad is ingetrokken. Aad krijgt zijn hele ouderdomspensioen;
- De pensioenverevening bij de pensioenfondsen van Mariëlle is nog ongewijzigd. Aad krijgt de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen;
- De rechten op bijzonder partnerpensioen bij overlijden zijn ongewijzigd voor beiden.
Mariëlle wil helemaal niet dat de verevening bij de pensioenfondsen teruggedraaid wordt.
Zij stelt dat de notaris had moeten controleren of er wilsovereenstemming was en dat uit alles was gebleken dat die er niet was en dat zij onder druk door Aad was gezet.
De regels van het spel
Het pensioenfonds van Aad heeft naar aanleiding van een verzoek van Aad, 3,5 jaar na de scheiding, opnieuw een verzoek- of mededelingsformulier ontvangen en stuurt een redelijk “standaard” briefje met “fouten” met de volgende tekst:
Wij ontvingen het formulier voor verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding. Wij ontvingen niet alle gegevens die nodig zijn om het verzoek te verwerken. In deze brief leest u wat u moet doen.
Stuur zo snel mogelijk de ontbrekende gegevens naar ons op
Hieronder ziet u welke gegevens wij nog van u nodig hebben.
Een kopie van uw gewaarmerkte convenant
U heeft op het formulier voor verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding aangegeven dat u en uw ex-partner hebben gekozen voor geen verdeling van het ouderdomspensioen. Bij geen verdeling van het ouderdomspensioen hebben wij een kopie van uw gewaarmerkte convenant nodig, waarin de afspraken zijn opgenomen.
Wat is een gewaarmerkt convenant?
Een convenant is in de volgende gevallen gewaarmerkt:
– Op uw convenant staat een stempel van een rechtbank of notaris;
– U beschikt over een beschikking van de rechtbank met een verwijzing naar uw
convenant;
– Op uw convenant staat een handtekening en een stempel van een advocaat.
Wij hebben uw ex-partner ook een brief gestuurd
Wij hebben een brief met dezelfde informatie aan uw ex-partner gestuurd.
Dit is een reactie die bij het verwerken van de oorspronkelijke melding van de verdeling van het ouderdomspensioen hoort. Dat is naar mijn mening niet verstandig. Het gaat hier immers niet om de oorspronkelijke standaardmelding, maar om het HERZIEN van die oorspronkelijke standaardmelding.
Naar aanleiding van dit briefje hebben zij een door Aad opgesteld onderhandse “akte”, compleet met juridische onjuistheden en onjuiste benaming voor de uit te voeren verdeling, ontvangen. Op dit document staat de stempel van de notaris en er zit een officiële verklaring van de legitimatie van de handtekeningen bij. De onderhandse “akte” is door allebei ondertekend.
Die onderhandse “akte”, zonder herroeping van hetgeen in het echtscheidingsconvenant is overeengekomen en het feit dat de notaris heeft verklaard dat de handtekeningen van beide partijen echt zijn, is de basis voor het pensioenfonds om een ingrijpende herziening door te voeren.
Mariëlle denkt dat de notaris had moeten vaststellen of er wilsovereenstemming was. Het probleem is hier dat de notaris gewoon zijn werk heeft gedaan. Dat was het legitimeren van de handtekeningen, verder niets. Door een stempel op de onderhandse “akte” te plaatsen, heeft dit notariskantoor wel de indruk gewekt dat ook de onderhandse “akte” beoordeeld is. Dat is in werkelijkheid niet gebeurd, maar wat weten partijen daar nu van? Die zijn niet deskundig op dit gebied.
Het pensioenfonds
Na telefonisch contact met het pensioenfonds gaan zij intern in overleg. De procedure bij het herzien van de uitgevoerde pensioenverevening is, dat zij een overeenkomst nodig hebben die door beide partijen is ondertekend en een legitimatie van de handtekeningen door de notaris.
Dat de inhoud van die overeenkomst aan alle kanten “rammelt”, is niet van belang. Zij houden er rekening mee dat partijen de benodigde juridische kennis niet hebben en het gaat erom wat de bedoeling van partijen is. Zij gaan er niet vanuit dat één van de partijen onder druk is of wordt gezet en dat er mogelijk geen sprake is van wilsovereenstemming.
Nu blijkt dat dit wel het geval is, gaan zij zich beraden. Het doel van Mariëlle is het herstellen van de oorspronkelijke verevening die in het echtscheidingsconvenant is overeengekomen.
Het zou dus kunnen dat dit pensioenfonds de zaken herstelt, maar het kan ook zijn dat zij dit niet doen, aangezien aan de door hen gestelde voorwaarden is voldaan.
Dan zou Mariëlle kunnen stellen dat zij dezelfde onderhandse “akte” naar haar pensioenfondsen stuurt om in ieder geval de verevening daar ook te herzien.
Het is maar de vraag of deze pensioenfondsen met dezelfde documenten uitvoering geven aan een dergelijke herziening die ook nog eens in het nadeel van Mariëlle is. Zij had minder ouderdomspensioen opgebouwd dan Aad en bovendien krijgt hij bijna 4 jaar eerder zijn ouderdomspensioen uitgekeerd.
Juridisch
Het echtscheidingsconvenant is juridisch gewaarmerkt door de rechtbank. Het heeft een executoriale titel. Een onderhandse akte die door partijen zonder enige tussenkomst van een deskundige of juridisch onderlegde adviseur tot stand is gekomen en waarvan uitsluitend de echtheid van de handtekeningen door de notaris is vastgesteld, heeft juridisch een heel andere rechtskracht. Bovendien heeft er geen weging van belangen plaatsgevonden.
Zorgvuldigheid bij de uitvoering en aanvullende vragen door het pensioenfonds aan beide partijen zouden naar mijn mening op zijn plaats zijn.
Pensioenfondsen zouden hier ook eenzelfde beleid in moeten voeren. Het vaststellen dat er wilsovereenstemming is bij een dergelijke wijziging is daarbij een eerste vereiste.
Get Smart Pensioenconflicten
Ingrid Leene-Hoedemaeker MPLA
MfN pensioenmediator & LRGD gerechtelijk deskundige
RegisterExecuteur